OBP Nedir, Nasıl Hesaplanır? Diploma Notunun YKS Puanına Etkisi
Mahmut Özyurt
·· 4 dk okuma· 16 görüntülenme
Kısa cevap: OBP, 100'lük diploma notunun 5 katıdır (250–500) ve 0,12 ile çarpılarak puanınıza eklenir: en az 30, en çok 60 puan.
Bir önceki yıl bir programa yerleşen adaylarda katsayı 0,06'ya düşer; katkı 15 ile 30 puan arasında kalır.
YKS puanınız yalnız sınavdaki netlerden oluşmaz; lise diploma notunuz da yerleştirme puanınıza eklenir. Bu yazıda OBP'nin nasıl hesaplandığını, hangi durumlarda katkısının yarıya indiğini ve diploma notunuzun puanınıza tam olarak ne kadar eklediğini anlatıyoruz.
OBP nedir?
OBP, adayın lise başarısını YKS puanına yansıtmak için kullanılan puandır. Diploma notu 100'lük sisteme göre alınır ve 250 ile 500 arasında bir puana dönüştürülür. Son sınıf öğrencilerinin diploma notu Haziran'da e-Okul kayıtlarından ÖSYM'ye aktarılır. Adaylar bu bilgiyi sınavdan sonra ilan edilen tarihlerde (2026'da 23–30 Haziran) ÖSYM'nin aday işlemleri sisteminde (AİS) kontrol edip onaylar; bu süre geçtikten sonra düzeltme kabul edilmez.
OBP nasıl hesaplanır?
OBP iki adımda hesaplanır: önce diploma notu 5 ile çarpılır, sonra bulunan OBP 0,12 ile çarpılarak puana eklenir.
100 üzerinden diploma notu 5 ile çarpılır: OBP = diploma notu × 5.
Tablodan görüldüğü gibi, diploma notundaki her 10 puanlık fark yerleştirme puanına 6 puan (0,06 kuralında 3 puan) fark yaratır. En düşük katkı bile 30 puandır; yani diploma notu düşük olan aday puanın tamamını kaybetmez.
Örnek: iki aday karşılaştırması
Sınavdan aynı ham puanı alan iki adayı düşünelim. Diploma notu 90 olan aday 54, diploma notu 70 olan aday 42 puan katkı alır. Aradaki 12 puanlık fark, sıralamanın yoğun olduğu puan aralıklarında binlerce sıralık fark anlamına gelebilir. Aynı adaylardan biri geçen yıl bir programa yerleştiyse, onun katkısı yarıya iner.
Bu yüzden lisede hâlâ okuyan öğrenciler için diploma notu, sınav hazırlığından ayrı düşünülmemelidir. Okul derslerinde alınan her not, birkaç yıl sonra yerleştirme puanına doğrudan yansır. Özellikle 9. ve 10. sınıftaki notlar çoğu zaman unutulur ama ortalamaya onlar da katılır.
OBP ne zaman 0,06 ile çarpılır?
Bir önceki yıl tercihleri sonucunda bir yükseköğretim programına yerleşen adaylar tekrar sınava girdiğinde OBP katsayısı yarıya iner ve 0,06 ile çarpılır. Kurala göre yerleşip kayıt yaptırmamış olmak da bu kapsama girer; özel yetenek sınavıyla bir programa kayıt olan adaylar da kapsamdadır. Yerleştiği hâlde mezun olamadığı için kayıt yaptıramayan adaylarda ise katsayı düşürülmez. Ayrıntılı kurallar her yıl ÖSYM'nin YKS kılavuzunda yer alır: ÖSYM.
Meslek lisesi mezunları için ek puan
Meslek lisesi mezunları, kendi alanlarına uygun ön lisans programlarını tercih ettiğinde OBP ayrıca 0,06 ile çarpılarak ek puan olarak eklenir. Bir önceki yıl bir programa yerleşen adaylarda bu ek puan katsayısı da yarıya iner ve 0,03 olur. Hangi programların alanınıza uygun sayıldığı kılavuzdaki tablolarda belirtilir.
OBP ile ilgili yanlış bilinenler
"Diploma notu düşükse puan almam." Yanlış. En düşük diploma notu bile 30 puan katkı sağlar; fark, en iyi notla en fazla 30 puandır.
"OBP sınav puanı hesaplanmadan eklenir." Yanlış. OBP katkısı, sınavdan alınan puana eklenerek yerleştirme puanı oluşturulur. Ham puan ile yerleştirme puanı bu yüzden farklıdır.
"Mezun olunca OBP sıfırlanır." Yanlış. Mezunların diploma notu da kullanılır; yalnızca önceki yıl bir programa yerleşenlerde katsayı yarıya iner.
"OBP her puan türünde farklı hesaplanır." Yanlış. OBP katkısı aynı formülle hesaplanır ve yerleştirme puanı hesaplanan puan türlerine eklenir.
OBP ne kadar önemli?
OBP'yi küçümsememek gerekir; ama sınav netlerinin etkisi çok daha büyüktür. En iyi ve en kötü diploma notu arasındaki fark 30 puandır; birkaç net ise bundan daha fazla puan kazandırabilir. Netlerinizin puana nasıl dönüştüğünü TYT kaç soru, kaç dakika? ve YDT kaç net kaç puan getirir? yazılarımızda anlattık. Tercih aşamasında puanınızı doğru okumak için başarı sıralamaları nasıl değerlendirilmeli yazısına da bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
OBP en fazla kaç puan ekler?
Diploma notu 100 olan adaya en fazla 60 puan ekler. Önceki yıl bir programa yerleşen adayda bu üst sınır 30 puandır.
OBP en az kaç puan ekler?
Diploma notu 50 olan adaya 30 puan ekler; önceki yıl yerleşen adayda 15 puan.
Diploma notum hatalı görünüyorsa ne yapmalıyım?
Önce mezun olduğunuz okulla görüşün; düzeltme okul kayıtları üzerinden yapılır ve ÖSYM'ye bu kayıtlardan yansır.
Sonuç
OBP, diploma notunun 5 katıdır ve yerleştirme puanınıza en fazla 60 puan ekler. Önceki yıl bir programa yerleştiyseniz bu katkı yarıya iner. Tahmini puanınızı hesaplarken OBP katkısını da eklemeyi unutmayın.
Ücretsiz araçlarla devam edin
Net ve Puan Hesaplama: Netlerinizi girin, tahmini puanınızı görün; üzerine yukarıdaki tablodan OBP katkınızı ekleyin.
